الدرس الخامس في تعلم اللغة العبرية

[نبض الأقصى]

العدد الترتيبى - המִסְפָּר הסִדּוּרִי

يدل العدد الترتيبى على ترتيب الأسماء المعدودة بالنسبة لما قبلها وما بعدها . والعدد الترتيبى مثل الصفة النسبية يأتى بعد الاسم ويتبعه فى التذكير والتأنيث ، والإفراد والجمع ، والتعريف والتنكير .

ويشتق العدد الترتيبى من العدد الأساسى على الوجه التالى :



مذكــــــر
المفرد רִאשׁוֹן المعنى أول الجمع רִאשׁוֹנִים

مؤنث
المفرد רִאשׁוֹנָה المعنى أولى الجمع רִאשׁוֹנוֹת


שֵׁנִי ثانى שְׁנִיִּים
שֵׁנִית ثانية שְׁנִיּוֹת

שְׁלִישִׁי ثالث שְׁלִישִׁיִּים
שְׁלִישִׁית ثالثة שְׁלִישִׁיּוֹת

רְבִיעִי رابع רְבִיעִיִּים
רְבִיעִית رابعة רְבִיעִיּוֹת

חֲמִישִׁי خامس חֲמִישִׁיִּים
חֲמִישִׁית خامسة חֲמִישִׁיּוֹת

שִׁשִּׁי سادس שִׁשִּׁיִּים
שִׁשִּׁית سادسة שִׁשִּׁיּוֹת

שְׁבִיעִי سابع שְׁבִיעִיִּים
שְׁבִיעִית سابعة שְׁבִיעִיּוֹת

שְׁמִינִי ثامن שְׁמִינִיִּים
שְׁמִינִית ثامنة שְׁמִינִיּוֹת

תְּשִׁיעִי تاسع תְּשִׁיעִיִּים
תְּשִׁיעִית تاسعة תְּשִׁיעִיּוֹת

עֲשִׂירִי عاشر עֲשִׂירִיִּים
עֲשִׂירִית عاشرة עֲשִׂירִיּוֹת



ملاحظات :

1- لا تأتى أعداد ترتيبة خاصة بعد العدد عشرة ، لكن يؤتى بالأعداد الأصلية معرفة بهاء التعريف مسبوقة بالاسم المعدود ، مثل :

הַשָּׁנָה הָאַרְבַּע עֶשְׂרֵה العام الرابع عشـر

הַיּוֹם הַשְּׁלוֹשִׁים اليـوم الثــلاثين


2- فى إحصاء أيام الشهر نستخدم العدد الأساسى بدلاً من العدد الترتيبى ، مثل:

הָאֶחָד בַּחֹדֶשׁ الأول من الشـهـــر

הַחֲמִישִׁי בַּחֹדֶשׁ الخامس مــن الشهـر

وعندما نذكر اسم الشهر نضع العدد مع حرف النسب (לְ ) ، مثل :

הַתְּשִׁיעִי לְמַרְס التاسع من شهر مارس

הָעֲשִׂירִי לְמַאי العاشر من شهر مـايو


3- يستعمل العدد الترتيبى لتسمية أيام الأسبوع ، ما عدا يوم السبت ، فنقول :

יוֹם רִאשׁוֹן
الأحـــد

יוֹם שֵׁנִי
الإثنيـن

יוֹם שְׁלִישִׁי
الثلاثاء

יוֹם רְבִיעִי
الأربعاء

יוֹם חֲמִישִׁי
الخميس

יוֹם שִׁשִּׁי
الجمعـة

יוֹם שַׁבָּת
السبــت